Bizi telefon hattından arayınız:

+373 (79) 26-11-27

Makale blogu

Beyaz Rusça

About-us

Beyaz Rusça hakkında ilginç bilgi:

• Beyaz Rusça; üç Doğu Slav dilinden bir tanesidir. Genelde Beyaz Rusya Cumhuriyeti’nde yaygın Beyaz Rusların resmi dilidir. 

• Beyaz Rusça; Beyaz Rusça ile Rusça bazında oluşmuş karışık bir dildir; başlıca Beyaz Rusça ses ve dil bilgisi ile Rus kelime hazinesidir. «Trasyanka» anılır. Trasyanka, çoğu Rusça konuşan şehirliler ile köylüler arasındaki konuşmalarda oluşmuştur. Beyaz Rusça’da «Trasyanka» düşük kaliteden kuru ot anlamına gelir. Bu kuru ot, eski otun taze pahlı otla karışımıdır. 

• Beyaz Rus alfabesi (Rusça gibi) Eski Slav alfabesi bazında icat edilmiştir; кірыліцa (Kiril alfabesi). Kiril aflabesi, Beyaz Rusça için kullanıldığı tek alfabe değildir. Beyaz Rus Tatarları Arap alfabesini kullanmışlar (kitaplar, XVI.yüzyıl). Kiril alfabesi yanına Beyaz Rusça’da Latin alfabesi da çok yaygınmış — лацініца (Latin alfabesi). Latin alfabesi, süreli yayınlarda ve kitaplarda kullanılırmış. Latin alfabesi Kiril alfabesi yayında Beyaz Rusça’da bu günlerde de kullanılır. 

• İnce ünsüz harflerden önce gelen [z] ve [s] seslerin kalın telaffuzu (örneğin, сьнег Rusça’daki gibi [сн’эк] вместо [с’н’эх]); дж ve дз tek sesi oluşan iki harfin [c], [dz] ayrı telaffuz edilir. (дж ve дз harf birleşmeleri ancak ek ile kök arasında olması halinde ayrı telaffuz edilir: адзнака = [ad/znaka], nadzvıçaynı = [над/звычаjны], аджыць = [ад/жыц’]. Bu halde дж ve дз harf birleşmeleri iki farklı sesi işaretler: [d][j] ve [d][z] ve buna uygun olarak, [ç] ve [r] kalın sesler ince telaffuz edilir); ifadesiz, velirsiz, anlaşılmayan ünlü harf telaffuzu; isimlerde cinsliğin, tekil ve çoğulun yanlış kullanması; bütün bunlar, Beyaz Rusça’nın konuşma dilinde kabul edilmez kaba hatalar olarak sayılır.

• Beyaz Rusça’da ve başka dillerde isimlerin cinsliği her zaman aynı değildir. Örneğin, Beyaz Rusça’da дзiця (çocuk) — cinsliksiz; боль /ağrı/, мазоль /nasır/, мэдаль /badem/, надпiс /yazı/, палын /pelin/, пыл /toz/, росьпiс /imza/, рукапiс /el yazısı/, сабака /köpek/, фальш /falso/, шынэль /kaput/— erildir. Грудзi (göğüs), дзьверы (kapı), крупы (tane), meyva isimleri: журавіны (keçiyemişi), маліны (ahududu), суніцы (orman çileği), чарніцы (yabanmersimi)... — kelimelerin ancak çoğulu vardır. İsimlerin cinsliği, tekil veya çoğulu kontrol edilmeli ve sözlükten ezberlenmelidir. 

• Beyaz Rusça Grameri klasik kitabı Bronislav Taraşkeviç tarafından 1918 yılında hazırlanmıştır; kitabın adı «Okullar için Beyaz Rusça Grameri». Yazar, eserinde o çağda Beyaz Rus edebiyatı, sosyo-politik konulu yazıları, süreli yayınlarında oluşturulmuş gelenekselleri genelleştirmiştir. Taraşkeviç’in Beyaz Rusça Grameri kitabı 6 kere yeniden yayınlanmıştır. Tareşkeviç, ayrıca Homeros’un “İlyada” ve “Odysseia” destanlarının, Adam Mitskeviç’in “Pan Tadeuş”un tercümeleri yapmasıyla tanınmıştır. 

• Beyaz Rusça’dan tercüme yapılmasında bazı kelimelerin Rusça’ya benzeyip çok farklı anlamlarına sahip olduğunu dikkate alınmalıdır; örneğin, «лістапад» kelimesi /yaprak dökümü/kasım, «падстава» — temel, sebep, «пакой» — oda, «плот» — duvar, «старонка» — sayfa, «трус» — tavşan, «твар» — yüz, «урадлівы» — verimli vb.